TANRI TÜRKÜ KORUSUN VE YÜCELTSİN, NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE, TÜM ŞEHİTLERİMİZİ VE AHİRETE GÖÇMÜŞLERİMİZİ RAHMETLE ANIYORUZ, TÜRKİYE CANIM FEDA SANA,  www.ergenekon-destani.tr.gg Sitesi byAdnanoe Sunar....


| ANASAYFA | HAKKIMIZDA | SORULARLA İSLAMİYET | DİB-DİYANET İŞLERİ | C.C EMANET OLUNUZ | KURANI KERİM DİNLE | KURANI KERİM TEFSİRİ | İSLAMİYETİN TEMEL ŞARTLARI | İMANIN ŞARTLARI-MENTÜ | NAMAZ SÜRELERİ | NAMAZIN MANASI | BİR NAMAZIN ÖYKÜSÜ | NAMAZ KILARKEN HALİMİZ | NAMAZ DİNİN DİREĞİ VİDİO | RESİMLE 2 REKAT NAMAZ | HADİSİ ŞERİFLER | İSLAM İLMİHALİ | DUA | EĞİTİM | BİLGİ | ALLAHA GİDEN YOL | HARUN YAHYA | B.SAİDİ NURSİ | EZANDAN RAHATSIZ OLANLAR | KURAN MEKTEBİ | 3 AYLAR MİRAÇ KANDİLİ | 3 AYLAR BERAT KANDİLİ | MEZHEBLER | ŞİFALI BİTKİLER | TEMA VAKFI
SİZİNDE İNTERNET'de SİTENİZ OLSUN, WWW.BEDAVA-SİTEM.COM'DAN NASIL SİTE ALINIR ve YAPILIR. =TÜRKÇE =ALMANCA =İNGİLİZCE
[BEDAVA SİTE YAPILIŞ ANLATIMI] [BEDAVA SİTE TÜRKÇE'si .tr.gg] [BEDAVA SİTE ALMANCA'sı .de.tl] [BEDAVA SİTE İNGİLİZCE'si .page.tl]
Ne Mutlu TÜRK'üm Diyene, www.ergenekon-destani.tr.gg  Saraylarda süremem dağlarda sürdüğümü,Bin cihana değişmem şu öksüz Türklüğümü. TÜRK/TURAN BİRLİĞİ,
            byAdnanoe.Ne Mutlu TÜRK'üm Diyene, www.ergenekon-destani.tr.gg  byAdnanoe

Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla. Allahım Yalnız Senden Yardım İstiyorum, Beni, Annemi, Kardeşlerimi, ve Tüm sevdiklerimi,Bildiğimiz ve Bilmediğimiz Hertürlü beladan Kötülüklerden Sen Koru, ve  Bildiğimiz ve Bilmediğimiz  İyiliklerin Hepisini istiyorum, iyi insanlarla karşılaştır,  AMİN...!  byAdnanoe

FATİHA SÜRESİ  Elhamdulillâhi Rabbilâlemin Errahmânirrahîm Mâliki yev midîn İyyake na’budu Ve iyyake nestaînu
            İhdina essirâta el mustekime sirâta ellezîne en amte Aleyhim ğayrilma’dubi aleyhim ve La eddâllîne
            Rahman Rahim Allah’ın adıyla
            1-2-3 Hamd, Alemlerin Rabbi, Rahman, Rahim ve Din gününün maliki olan Allah’adır.
            4 Biz yalnızca Sana ibadet eder ve yalnızca Sen’den yardım dileriz.
            5-6 Bizi dosdoğru yola ilet, kendilerine nimet verdiklerinin yoluna, gazaba uğrayanların ve sapıklarınkine değil. AYETEL KURSİ Allahü lâ ilâhe illâ hüvel hayyül kayyûm. Lâ te’huzühû sinetün ve lâ nevm. Lehû mâ fis-semâvâti vemâ fil erd. Menzellezî yeşfeu indehû illâ biiznihi. ya’lemü mâ beyne eydîhim vemâ halfehüm velâ yühîtûne bişey’in min ilmihî illâ bimâ şâe vesia kürsiyyühüssemâvâti vel erd. Velâ yeûdühü hıfzuhumâ ve hüvel aliyyül azîm...Meali:Allah...O'ndan başka İlah yoktur.Diridir,Kaimdir. O'nu uyuklama ve uyku tutmaz.Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O'nundur. İzni olmaksızın O'nun Katında şefaatte bulunacak kimdir? O, önlerindekini ve arkalarındakini bilir.(Onlar ise) Dilediği kadarının dışında,O'nun ilminden hiçbir şeyi kavrayıp-kuşatamazlar.O'nun kürsüsü, bütün gökleri ve yeri kaplayıp-kuşatmıştır.Onların korunması O'na güç gelmez.O, pek Yücedir, pek büyüktür.(Bakara Suresi 255. Ayettir)
            İHLAS   Kul huvellâahu ehad Ellâahus samed Lem yelid  ve lem yuuled   Velem yekun   lehuu kufuven   ehad
            Rahman Rahim Allah’ın adıyla
            1 De ki: O Allah, birdir.
            2 Allah, Samed ‘dir (her şey O’na muhtaçtır, daimdir, hiç bir şeye ihtiyacı olmayandır).
            3 O, doğurmamıştır ve doğrulmamıştır.
            4 Ve hiç bir şey O’nun dengi değildir.  FELAK    Kul euzu birabbil felak  Min şerri mâ halak Ve min şerri  ğaasikın
            izâ vekab veminşerrin neffâasâti fil ‘ukad veminşerri hâasidin izâa hased
            Rahman Rahim Allah’ın adıyla
            1 De ki: ”Ben, ağaran sabahın Rabbine sığınırım”
            2 Yarattığı şeylerin şerrinden,
            3 Karanlığa çöktüğü zaman gecenin şerrinden,
            4 Düğümlere üfüren-kadınların şerrinden,
            5 Ve hased ettiği zaman, hasetçinin şerrinden
            NAS   Kul euuzu birabbinâas Melikinnâas İlâahinnâas Min şerril vesvâasil hannâas Ellezii yüvesvisu fii suduuri ennâas minel cinneti vennâas    Rahman Rahim Allah’ın adıyla  1 De ki: İnsanların Rabbine sığınırım,
            2 İnsanların malikine, 3 İnsanların (gerçek) ilahına;
            4 ‘Sincice kalplere vesvese ve kuşku düşürüp duran’ vesvesecinin şerrinden.
            5 Ki o, insanların göğüslerine vesvese verir (içlerine kuşku, kuruntu fısıldar);
            6 Gerek cinlerden, gerekse insanlardan (olan her hannas’tan Allah’a sığınırım).
BİLGEADAM'IN (ADNAN ÖZTÜRK'ün) KURMUŞ OLDUĞU İNTERNET/WEB SİTELERİNDEN BAZILARI, KİŞİSEL SİTELERİMİZ 01= www.adnanoe.tr.gg 02= www.byadnanoe.tr.gg 03= www.byadnan.page.tl 04= www.adnanbey.de.tl 47= www.a06nkara.tr.gg 48= www.ahmetoe.tr.gg 49= www.kubilayoe.tr.gg 54= www.adnanoe.npage.de 120= www.atahan-metehan.tr.gg 121= www.atahanoe.tr.gg 122= www.metehanoe.tr.gg 123= www.metehanbey.tr.gg 126= www.metehan.npage.de 127= www.atahan.npage.de 128= www.atahan-metehan.npage.de 129= www.sadibey.npage.de 130= www.emincavuslar.tr.gg 131= www.emincavuslar.npage.de 132= www.agamemisler.tr.gg 133= www.memisler.npage.de 141= www.selin-alim.npage.de 52= www.toprakh.tr.gg 73= www.akcakeseliufuk.tr.gg 92= www.aydinitisgen.tr.gg KİŞİSEL KÖY BÖLGE SİTELERİMİZ 17= www.akcakese.tr.gg 18= www.akcakesem.tr.gg 19= www.akcakise.tr.gg 20= www.agader.tr.gg 21= www.akcakesegezgini.tr.gg 22= www.akcakeseligezgin.tr.gg 23= www.agakcakese.tr.gg 24= www.guzelciftligi.tr.gg 25= www.gudulkazasi.tr.gg 26= www.gudulkoyleri.tr.gg 27= www.gudulgezgini.tr.gg 28= www.kiymir.tr.gg 29= www.kiymirvadisi.tr.gg 30= www.kiymirgezgini.tr.gg 31= www.yabanabad.tr.gg 32= www.yabanabatgezgini.tr.gg 33= www.06840.tr.gg 34= www.gezginankara.tr.gg 43= www.gultansitesi.tr.gg 44= www.gultantatilsitesi.tr.gg 55= www.akcakese.npage.de 56= www.akcakesem.npage.de 57= www.gultansitesi.npage.de 58= www.gultantatilsitesi.npage.de 94= www.gultankoop.tr.gg 74= www.akcakesenet.tr.gg 76= www.kiymirnet.tr.gg 77= www.ankaragezgin.tr.gg 78= www.gezginankara.tr.gg 79= www.trafikgezgini.tr.gg 80= www.agamuhtar.tr.gg 96= www.ankarayitaniyalim.tr.gg 97= www.kirikkaleyitaniyalim.tr.gg 101= www.agadernegi.tr.gg 102= www.guzeldernegi.tr.gg 103= www.aggk.tr.gg 105= www.06aga.tr.gg 117= www.gudulkazasi.npage.de 135= www.yabanabad.npage.de 136= www.kiymir.npage.de 50= www.sogucak-kazan.tr.gg 90= www.gudulmhp.tr.gg 91= www.yassi-oren.tr.gg 170= www.kesanuz.npage.de 171= www.garipce.npage.de 172= www.sinanli.npage.de 173= www.beypazari.npage.de 174= www.kizilcahamam.npage.de 175= www.celtikci.npage.de 176= www.sirkeli-ankara.npage.de 177= www.cubuk-ankara.npage.de 178= www.ayas-ankara.npage.de 179= www.kazan-ankara.npage.de 180= www.camlidere.npage.de 181=www.yenikent.npage.de 182=www.nallihan.npage.de 183= www.polatli.npage.de DİNİ SİTELERİMİZ 36= www.dinayetim.tr.gg 37= www.islamakaid.tr.gg 38= www.ilksoz.tr.gg 39= www.dinlerdunyasi.tr.gg 40= www.kitabinioku.tr.gg 41= www.dilcevirici.tr.gg 42= www.ceviricim.tr.gg 60= www.dinayetim.npage.de 61= www.islamakaid.npage.de 156= www.namaznet.tr.gg 118= www.dinimislam.npage.de EĞİTİÇİ, BİLGİ, KİŞİSEL TİCARİ SİTELERİMİZ 05= www.alobilgi.tr.gg 00= www.tbayrak.tr.gg 06= www.balikciftligi.tr.gg 07= www.ergenekon-destani.tr.gg 08= www.turanilleri.tr.gg 09= www.tbayrak.tr.gg 10= www.by-solar.tr.gg 11= www.aenerji.tr.gg 12= www.bysolarenerji.tr.gg 13= www.suenerji.tr.gg 14= www.denizenerji.tr.gg 15= www.dermantip.tr.gg 16= www.derman-tip-merkezi.tr.gg 35= www.trafikgezgini.tr.gg 70= www.cevirmen.npage.de 71= www.dilcevirici.npage.de 95= www.tarsuslugezgin.tr.gg 45= www.atakcancelik.tr.gg 46= www.atak-can.tr.gg 51= www.kazansu.tr.gg 53= www.bysolar.azbuz.com 59= www.atakcancelik.npage.de 62= www.alobilgi.npage.de 63= www.ergenekondestani.npage.de 64= www.balikciftligi.npage.de 65= www.solarturk.npage.de 66= www.by-solar.npage.de 67= www.bysolar.npage.de 68= www.suenerji.npage.de 69= www.denizenerji.npage.de 72= www.aenerji.npage.de 75= www.solarnet.tr.gg 81= www.tbayrak.npage.de 82= www.alobilgisitekayit.tr.gg 83= www.asitekayit.tr.gg 84= www.aysa-insaat.tr.gg 85= www.unal-emlak.tr.gg 86= www.bebe-dunyasi.tr.gg 87= www.bybebe.tr.gg 88= www.bebediyari.tr.gg 89= www.ceyizis.tr.gg 93= www.akcakesecat.tr.gg 98= www.asitekayit.tr.gg 99= www.alobilgisitekayit.de.tl 100= www.abedavasite.de.tl 104= www.bursverenler.tr.gg 106= www.solar-akdeniz.tr.gg 107= www.solar-doguanadolu.tr.gg 108= www.solar-ankara.tr.gg 109= www.solarholding.tr.gg 110= www.solarturkiye.tr.gg 111= www.solar-icanadolu.tr.gg 112= www.solar-ege.tr.gg 113= www.solar-marmara.tr.gg 114= www.solar-karadeniz.tr.gg 115= www.abedavasite.npage.de 116= www.asitekayit.npage.de 119= www.meteyolu.tr.gg 124= www.turandiyari.tr.gg 125= www.yasev-yadaterket.tr.gg 134= www.sitemiekle.npage.de 137= www.sifalibitkiler.npage.de 138= www.oticaret.npage.de 139= www.ozerticaret.npage.de 140= www.oticaret.tr.gg 142= www.bebedunyasi.npage.de 143= www.bayraksitesi.npage.de 144= www.basariroto.npage.de 145= www.basariroto.tr.gg 146= www.bedavasite.npage.de 147= www.kafkaslar.npage.de 148= www.atamturk.npage.de 152= www.dogaenerji.npage.de 153= www.temizenerji.npage.de 154= www.bayraksitesi.tr.gg SPOR SİTELERİMİZ 149= www.sporcanli.npage.de 150= www.macizle.npage.de 151= www.sahadan.npage.de 155= www.liglercanli.tr.gg 184= www.bilgeadam.npage.de 185= www.urus-ankara.npage.de 186= www.etlik-ankara.npage.de 187=www.kecioren.npage.de 188= www.yenimahalle.npage.de 189= www.batikent.npage.de 190= www.sincan.npage.de 191= www.altindag.npage.de 192= www.huseyingazi.npage.de 193=www.akyurt.npage.de 194= www.baglum.npage.de 195= www.haskoy.npage.de 196= www.cankaya.npage.de 197= www.ulus-ankara.npage.de 198= www.kizilay-ankara.npage.de 199= www.dikmen.npage.de 200= www.elmadag.npage.de 201= www.gulhane.npage.de 202= www.iskitler.npage.de 203= www.guzelyurt.npage.de 204= www.dermantip.npage.de 205= www.saglik.npage.de 206= www.gudulspor.npage.de 207= www.akcakesespor.npage.de 208= www.guzelspor.npage.de 209= www.agaspor.npage.de 210= www.turanbirligi.npage.de 211= www.gunesenerji.npage.de 212= www.kitabinioku.npage.de 213= www.aysainsaat.npage.de 214= www.guzelyurtspor.npage.de 215= www.solarturkiye.npage.de 216= www.kiymirvadisi.npage.de 217= www.ilksoz.npage.de 218= www.turanilleri.npage.de 219= www.turandiyari.npage.de 220= www.goklerdeyiz.npage.de 221= www.hikayeler.npage.de 222= www.ankarayitaniyalim.npage.de 223= www.kirikkale.npage.de 224= www.ykaradayi.npage.de 225= www.yilmazkaradayi.npage.de 226= www.basbugu.npage.de 227= www.baskent.npage.de 228= www.ankaram.npage.de 229= www.alemler.npage.de 230= www.dunyam.npage.de 231= www.yalnizsin.npage.de 232= www.canyurt.npage.de 233= www.murselcanyurt.npage.de 234= www.namikcanyurt.npage.de 235= www.turkotagi.npage.de 236= www.egitim.npage.de 237= www.adnanozturk.npage.de 238= www.solarankara.npage.de 239= www.solaricanadolu.npage.de 240= www.solarege.npage.de 241= www.solarmarmara.npage.de 242= www.solarakdeniz.npage.de 243= www.dershane.npage.de 244= www.doguanadolu.npage.de 245= www.solarkaradeniz.npage.de 246= www.solardoguanadolu.npage.de 247= www.solarguneydoguanadolu.npage.de 248= www.solaristanbul.npage.de 249= www.solarizmir.npage.de 250= www.solarholding.npage.de 251= www.ailemerkezi.npage.de 252= www.bilgiler.npage.de 253= www.sevmek.npage.de 254= www.meyveler.npage.de 255= www.havadurumu.npage.de 256= www.soykirimi.npage.de 257= www.ermenisoykirimi.npage.de 258= www.ermenidosyasi.npage.de 259= www.agaclar.npage.de 260= www.durmusali.npage.de 261= www.mollaahmet.npage.de 262= www.fahrikaradayi.npage.de 263= www.hafizmustafa.npage.de 264= 265= 19.12.2009 Tarihi Saat:11:35 itibari ile, DEVAM EDEÇEK....


 
İSLAM AKAİD Menüye Hoşgeldiniz
Akaid
Hakkımızda
Sorularla İslamiyet
Üçaylar Miraç Kandili
Üç aylar Berat Kandili
C.C.Emanet Olunuz
Kura'nı Kerim Dinle
İmanın Şartları-Amentü
İslamın Temel Şartları
DİB-Dinayet
Harun Yahya
Sadi nursi kimdir..
Allaha Giden Yol
Bilgi
Eğitim
Ezandan Rahatsız Olanlar
Kuran Tefsiri
Namaz Süreleri
Namazın Manası
Bir Namazın Öyküsü
Namaz Kılarken Halimiz
Namaz Dinin diregi Vidiosu
Resimli 2 Rekat Namaz kılınışı
Hadisler
İslam İlmihali
Kuran Mektebi
MESHEBLER
Hanefi Meshebi
Şafii Meshebi
Maliki Meshebi
Hanbeli Meshebi
Şifalı Bitkiler
TEMA Vakfı 2-B Arazileri imzası
İletişim
Ziyaretçi defteri
.
 

SPONSORLARIMIZ:
TÜRK TURAN BωRLωωω www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar
Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar
ADNAN ÖZTÜRK internet Sitesine Hosgeldiniz Designed: byAdnanoe

Hadis: En Hayirliniz insanlara yardim
edeniniz,
bu hizmeti
www.bedava-sitem.com
ve
www.npage.de araciligi ve
GOOGLE TRANSLATE ile yapmaktayiz,
Tamamen üçretsiz hizmettir, Eger bir
nebze yardimimiz olmussa ne mutlu
bize. bir C.C razi olsun demeniz yeter,
Saygilarimla
ADNAN ÖZTÜRK.

Designed: byAdnanoe

Şafii Meshebi

 

قAFفف MEZHEBi

 

 

 

فmam قafiî (ö. 204/819)'ye nispet edilen f‎k‎h ekolü. قafiî'nin künyesi,

Ebû Abdullah Muhammed b. فdrîs elKure‏î el-Hâ‏imî el-Muttalibî b. Abbas b. Osman b. قâfi' olup H. 150'de Gazze'de doًmu‏tur. Hz. Peygamber'in dördüncü bat‎ndan dedesi Abdu Menâf'‎n dokuzuncu göbekten torunudur. فmam قafiî'nin doًum y‎l‎ Ebû Hanîfe'nin (ö. 150/767) vefat y‎l‎na rastlar.

Babas‎ فdris bir i‏ için Filistin'deki Gazze'ye gitmi‏ ve orada iken vefat etmi‏ti. Doًumundan iki y‎l sonra annesi onu al‎p baba vatan‎ olan Mekke'ye getirdi. Küçük ya‏ta Kur'an-‎ Kerim'i h‎fzetti. Fasih Arapça konu‏an Huzeyl kabilesi aras‎nda ‏iir ve edeb öًrendi. Sonra Mekke müftîsi Müslim b. Hâlid ez-Zenâ'den ders alarak, onun yan‎nda fetva verecek duruma geldi. O zaman on be‏ ya‏lar‎nda idi. Bundan sonra Medine'ye gitti. Orada müctehid فmam Mâlik b. Enes (ö. 179/795) f‎k‎hta üstad idi. Mâlik, kendi eseri olan el-Muvatta'‎, فmam قafiî'nin ezbere okuduًunu görünce hayretini gizleyememi‏ti. فmam قafiî, Süfyan b. Uyeyne, Fudayl b. Iyâz'dan, amcas‎ Muhammed b. قâfi' ve ba‏kalar‎ndan hadis rivayet etti.

Muhammed b. el-Hasan'dan Irak fakihlerinin kitaplar‎n‎ ald‎. Onunla f‎khî konularda münazaralarda bulundu. 187 H.'de Mekke'de, 195 H. de Baًdâd'ta Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855) ile görü‏tü. Böylece Hanbelî f‎kh‎na, usûlüne, nâsih ve mensûh konusuna muttali oldu. Sonra Baًdad'ta "فmam قafiî'nin eski mezhebi" denilen görü‏lerini ortaya koydu. 200 H.de M‎s‎r'a geçti ve "Yeni Mezheb" denilen görü‏lerini tasnif etti. Orada iken 204/819'da vefat ederek Karafe denilen yere defnedildi.

فmam قafiî ilk olarak f‎k‎h usulünü tedvin etmi‏ ve bu konuda "erRisâle" yi yazm‎‏t‎r. el-Hucce isimli eseri Irak'taki, "el-Ümm" ise M‎s‎r'daki görü‏lerini kapsar.

فmam قafiî mutlak, baً‎ms‎z bir müctehid olup, f‎k‎h, hadis ve usûlde imamd‎. O, Hicaz ve Irak f‎kh‎n‎ birle‏tirici bir yol izledi. Ahmed b. Hanbel onun hakk‎nda; "قafiî, Allah'‎n kitab‎ ve Rasûlünün sünneti konusunda insanlar‎n en fakihi idi" demi‏tir. (Vehbe ez-Zühayl‎, el-F‎khu'l-فslâmi ve Edilletüh, Dimask 1405/1985, I, 36,37).

قafiî Mezhebinin Usûlü

Delil olarak Kitap, Sünnet, فcmâ ve K‎yas'a dayan‎r. قafiî, Hanefi ve Malikîlerin ald‎ً‎ "فstihsan"‎ reddeder ve "kim istihsan yaparsa kendisi ‏eriat koymu‏ olur" derdi. Masâlih-i Mürsele'yi ve Medinelilerin amelini delil almay‎ da reddederdi. Baًdad'l‎lar ona "Sünnetin Yard‎mc‎s‎" lakab‎n‎ vermi‏lerdi.

فmam قafiî'nin "eski mezhebi"ni kendisinden dört Irakl‎ arkada‏‎ rivayet etmi‏tir. Bunlar Ahmed b. Hanbel, Ebû Sevr, Za'ferânî ve Kerâbîsî'dir. el-Ümm'de yer alan "yeni mezhebi"ni ‏u M‎s‎rl‎ arkada‏lar‎ rivayet etmi‏tir: el-Müzenî, el-Buveytî, er-Rabîu'l-Ceyzî, er-Rabî' b. Süleymân ve ba‏kalar‎. قafiîlerde fetvaya esas olan yeni mezhep görü‏leridir. Çünkü فmam قafiî eski görü‏lerinden rucû' etmi‏ ve "Benden kim bunlar‎ rivayet ederse ona hakk‎m‎ helal etmem" demi‏tir. Ancak basit on be‏ kadar mesele bundan müstesnad‎r. Diًer yandan فmam قafiî'nin; "Hadis sahih olunca, benim mezhebim odur. Böyle bir durumda, hadisle çat‎‏an bana ait sözü duvara çarp‎n" (ez-Zühaylî, a.g.e., 1, 37; Muhammed Ebû Zehra, Kitabü'‏- قafiî, 149 vd.) dediًi bildirilir.

قafiî'nin F‎k‎h Usûlünü Tedvini

Ayet ve hadislerden hüküm ç‎karmada, günlük fürû ‏er'î problemleri çözmede sahabe devrinden itibaren bir tak‎m usûl kurallar‎na uyuluyordu. فlk müctehid imamlar‎n devrinde de sözlü olarak nesih kaideleri, mutlak, mukayyed, umum, husus gibi metotla ilgili bilgiler hüküm ç‎karmada esas al‎n‎yordu. Ancak bunlar tedvin edilerek yaz‎l‎ bir eser haline getirilmemi‏ti. ف‏te فmam قafiî ilk olarak ûsul konular‎n‎ kaleme alarak "er-Risâle"sini meydana getirdi. Çünkü قafiî, sahabe, tâbiîn ve kendinden önceki f‎k‎h bilginlerinden intikal eden f‎k‎h servetini haz‎r bulmu‏, فmam Mâlik'ten ald‎ً‎ Medine f‎kh‎ ile فmam Muhammed arac‎l‎ً‎ ile ald‎ً‎ Irak f‎kh‎n‎ birle‏tirici bir yol izlemi‏tir. Kendi yeti‏tiًi çevre olan Mekke f‎kh‎n‎ da iyi bildiًi için, f‎k‎htaki bu saًlam alt yap‎ sebebiyle, f‎kh‎n genel metotlar‎n‎ belirleme yeteneًini kazanm‎‏ ve bunun sonucunda f‎k‎h usûlünü tedvin etmi‏tir.

Mezheplerde f‎kh‎n, usûlden önce tedvin edilmi‏ olmas‎nda bir tuhafl‎k yoktur. Çünkü hükümlerde as‎l konu f‎k‎ht‎r. Usûl ise bir metot ilmi olup, mant‎k gibi, akl‎n doًru ile yanl‎‏‎ ay‎rdetme niteliًi gibi doًu‏tan vard‎r. Ayn‎ konuda birbiri ile çeli‏en iki âyet olunca, sonra inenin öncekini neshetmesi, genel hükmün özel hükümle s‎n‎rland‎r‎lmas‎ gibi.

قafiî, dili iyi bildiًi için âyet ve hadislerden hüküm ç‎karabilmi‏, Kur'an'‎n tercüman‎ olarak bilinen Abdullah b. Abbas'‎n ilminin nakledildiًi Mekke'de yeti‏tiًi için nesih konusunu öًrenmi‏tir.

قafiîlerin usûlüne mütekellimlerin usûlü de denilmi‏tir. Çünkü bunlar‎n usûle dair çal‎‏malar‎ tamamen teoriktir. Mezhep gayreti onlar‎n metodunu etkilememi‏tir. Meselâ; قafiî, sükûtî icma‎ kabul etmez. el-Âmidî (ö. 631/1233) ise قafiî mezhebinden olduًu halde "el-فhkâm" adl‎ eserinde sükûtî icma‎ tercih eder (el-Âmid‎, el-فhkâmî Usûli'l-Ahkâm, Kahire (t.y), I, 265). Bu usûl, kelâm ilminin metot ve konusundan istifade ettiًi, felsefi ve mant‎kî yönleri bulunduًu için "mütekellimlerin metodu" olarak nitelenmi‏tir. Meselâ; kelâm konusuna giren iyi ile kötünün ak‎l ile bilinip bilinemeyeceًi, peygamberlerin peygamberlikten önce ismet s‎fat‎na sahip (ma'sûm) olup olmad‎ً‎ ve benzeri konular da tart‎‏‎lm‎‏t‎r.

قafiî veya kelamc‎lar‎n metodu ile yaz‎lm‎‏ en eski ve en önemli eserlerin üç tanesi ‏unlard‎r. 1) Mu'tezile ekolünden Ebu'l-Hüseyn Muhammed b. Alî el-Basrî'nin (ö.463/1071) Kitâbü'l-Mu'temed'i,” 2) قafiî ekolünden فmâmü'l-Haremeyn el-Cüveynî'nin (ö.487/1085) "Kitâbü'l-Bürhân"‎, 3), فmam el-Gazzalî'nin (ö.505/1111) "el-Mustasfâ"s‎.

Bu üç kitab‎ Fahruddin er-Râzî (ö. 606/1209) özetlemi‏ ve baz‎ ekler yaparak eserine "el-Mahsal " ad‎n‎ vermi‏tir. Seyfüddin el-Âmidi'nin (ö. 631/1233) "el-فhkâm" adl‎ eseri de ayn‎ nitelikte birle‏tirici ve özet bir eserdir. Daha sonra el-Mahsûl'ü, Siracüddin el-Urmevî (ö.682/1283) "et-Tahsîl", Tâcüddîn el-Urmevî (ö. 656/1258) ise "el-Hâs‎l " adl‎ kitaplar‎nda özetlediler. Sihâbuddîn el-Karafi (ö.684/1285) bu iki kitaptan önemli gördüًü baz‎ temel bilgi ve kurallar‎ alarak bunlar‎ "et-Tenkihât" ad‎n‎ verdiًi küçük bir eserde toplad‎. Abdullah b. Ömer el-Beyzâvî (ö.685/1286) de bunun bir benzerini yapt‎.

el-Âmidî'nin el-فhkâm'‎n‎ ise فbn Hâcib (ö. 846/1442) "Müntehâ 's-Sül ve'l-Emel" adl‎ kitab‎nda, bunu da "Muhtasaru'l-Müntehâ" isimli eserinde özetledi. Daha sonra bu özet eserleri bunlara yaz‎lan ‏erhler izledi.

قafiî F‎kh‎n‎n Dayand‎ً‎ Kaynaklar

فmam قafiî ictihadlar‎n‎ dayand‎rd‎ً‎ delilleri "el-Ümm"de ‏öyle belirlemi‏tir: "فlim çe‏itli derecelere ayr‎l‎r. Birincisi, Kitap ve sabit olan Sünnettir. فkincisi, Kitap ve Sünnet'te hüküm bulunmayan meselelerde فcmâ'd‎r. Üçüncüsü baz‎ sahabîlerin sözleridir. Ancak bu sahabe sözleri aras‎nda çeli‏ki bulunmamal‎d‎r. Dördüncüsü, ashab-‎ kiram aras‎nda ihtilafl‎ kalan sözlerdir. Be‏incisi, K‎yas't‎r. Bu da temelde Kitap ve Sünnet'e dayan‎r. ف‏te ilim bu derecelerden en üst olan‎ndan elde edilir" (e‏-قafiî, elÜmm, Kahire 1321-1325, VII, 246).

Buna göre, قafiî ekolü Kitap ve Sünneti فslâm hukukunun as‎l kaynaً‎ olarak kabul etmektedir. Çünkü diًer deliller de temelde bu iki delile dayan‎r ve bunlara ayk‎r‎ olamaz. قafiî, Kitap ve sabit olan Sünneti ayn‎ s‎rada delil kabul eder. Çünkü Sünnet Kur'an'‎n beyan‎n‎ tamamlar, k‎sa anlat‎mlar‎n‎ (mücmel) geni‏letir ve baz‎ kimselerin kavrayamayacaً‎ inceliklerini aç‎klar. Buna göre, Sünnetin aç‎klay‎c‎ durumunda olabilmesi için ilim bak‎m‎ndan aç‎klad‎ً‎ ‏eyin derecesinde olmas‎ gerekir. Birçok sahabîler de hadise bu gözle bak‎yordu.

Ancak bu durum, فmam قafiî'nin Sünneti her yönden Kur'an'a denk sayd‎ً‎ anlam‎na gelmez. Çünkü her ‏eyden önce Kur'an Allah kelâm‎, Sünnet Hz. Peygamber'in söz, fiil ve takrirleridir. Kur'an ibadet amac‎yla okunur, Sünnet bu maksatla okunmaz. Kur'an tevatür yoluyla sabittir. Sünnetin önemli bir bölümü tevatüre dayanmaz. فmam قafiî'ye göre Sünnet Kur'an'‎n dal‎ mesabesindedir. Bu yüzden gücünü Kur'an'dan al‎r, onu destekler ve tamamlar. Bu bak‎mdan aç‎klayanla aç‎klanan birbirine denk olmal‎d‎r. Ancak bunun için, Sünnet saًlam olmal‎d‎r. Bu yüzden, Ahâd ve Mürsel hadisler, birinciler kadar kuvvetli deًildir. Diًer yandan قafiî, inanç esaslar‎n‎ belirlemede Sünnetin Kur'an derecesinde olmad‎ً‎n‎ aç‎kça ifade etmi‏tir (M. Ebû Zehra, فslâm'da F‎kh‎ Mezhepler Tarihi, Terc. Abdülkadir قener, فstanbul 1978, s. 336, 337)

قafiîlerin Âhâd Hadisi Delil Almas‎

Bir, iki veya daha fazla sahabî taraf‎ndan rivayet edilen ve me‏hur hadisin ‏artlar‎n‎ ta‏‎mayan haberlere "âhâd hadis" denir. Hanefiler, senedinde kopukluk olmayan hadisleri mütevatir, me‏hur ve âhâd olmak üzere üçe ay‎r‎rlar. Diًer çoًunluk müctehidlere göre ise, Sünnet, mütevatir ve âhâd olmak üzere ikidir. Me‏hur sünnet ise ba‏l‎ ba‏‎na bir çe‏it olmay‎p âhâd sünnet kabilindendir. Çünkü me‏hur sünnette ilk tabaka ravileri tevatür say‎s‎na ula‏mamaktad‎r. Çoًunluًa göre âhâd sünnet; garîb, azîz ve müstefîz olmak üzere üçe ayr‎l‎r. Garîb; her üç tabakada veya herhangi bir tabakada râvî say‎s‎ tek olan hadistir. Azîz hadis; her üç tabakada sadece iki râvî taraf‎ndan rivayet edilen veya diًer tabaka yahut tabakalarda ikiden çok olsa bile tabakalardan birinde râvî say‎s‎ iki olan hadistir. Müstefîz hadis ise; her üç tabakada üç veya daha çok ki‏i taraf‎ndan rivayet edilen hadistir.

فmam قafiî âhâd haberi delil olarak al‎rken sadece senedin sahih ve kesintisiz olmas‎n‎ yeterli görür. O, Hanefiler gibi âhâd hadis ravisinin fakih olmas‎, rivayet ettiًi hadisle amel etmesi ve genel kurallara uygun dü‏mesi, فmam Mâlik'in ileri sürdüًü Medinelilerin ameline uygun dü‏mesi gibi ‏artlar‎ öngörmez.

فmam قafiî hadisi savunurken âhâd haberlerin de delil al‎nmas‎ gerektiًini ‏u delillerle ortaya koymu‏tur:

1. Hz. Peygamber, فslâm'a davet için tevatür say‎s‎nda olmayan tek tek elçiler göndermi‏tir. Bu elçilere, say‎lar‎n‎n yetersiz olduًunu ileri sürerek kar‏‎ ç‎kan olmam‎‏t‎r.

2. Mal, can ve kanla ilgili davalarda iki ki‏inin ‏ahitliًi ile karar verilmektedir (bk. el-Bakara,2/282). Halbuki iki ki‏i tevatür say‎s‎nda deًildir.

3. Hz. Peygamber, kendisinden hadis i‏itenlere, bir ki‏i bile olsa bunu ba‏kas‎na rivayet etme izni vermi‏, hatta buna özendirmi‏tir. Hadiste ‏öyle buyurulur: "Allah Teâlâ benden bir söz i‏itip bunu ba‏kalar‎na tebliً edeni nurland‎rs‎n" (Tirmizi, فlim, 7; Ebû Dâvûd, فlim, 10; فbn Mâce, Mukaddime, 18; Menâsik, 46; Ahmed b. Hanbel, I, 437,V,183). Diًer yandan Vedâ hacc‎ s‎ras‎nda irad edilen hutbede de; haz‎r bulunanlar‎n, bulunmayanlara tebliً etmesi, kendisine tebliً ula‏anlar‎n, hükümleri ula‏t‎ranlardan daha iyi kavramalar‎n‎n mümkün olduًu belirtilmi‏tir (Buhârî, Alim, 9, 10, 37; Hacc, 132, Sayd, 8; Edâhî, 5; Megâzî, 51; Fiten, 8; Tevhid, 24; Müslim, Hacc, 446; Kasâme, 29,30; Ebû Dâvud, Tatavvu', 10; Tirmizî, Hacc, 1; Nesâî, Hacc, 111).

4. Sahabîler Hz. Peygamber'in hadislerini, birbirinden tek tek rivayet etmi‏ler, birçok kimse taraf‎ndan rivayeti ‏art ko‏mam‎‏lard‎r (Ebû Zehra, a.g.e., 339, 340).

فmam قafiî'nin Mürsel Hadisi Delil Al‎‏‎

Senedinde kopukluk olan hadise "Mürsel Hadis" denir. Tabiînden olan birisinin sahabeyi; tebe-i tabiînden olan bir ravinin de tabiîn veya sahabeyi atlayarak doًrudan Hz. Peygamber'den i‏itmi‏ gibi hadis nakletmeleri halinde bu çe‏it hadis söz konusu olur. Ebû Hanife ve فmam Mâlik, bu çe‏it hadisleri, rivayet eden râvi güvenilir olursa, ba‏ka bir ‏art öne sürmeksizin kabul ederler.

فmam قafiî ise mürsel hadisi, bunu rivayet eden tâbiî Medineli Saîd b. el-Müseyyeb ve Irakl‎ Hasan el-Basrî gibi me‏hur ve bir çok sahabî ile görü‏en bir tabiî ise kabul eder. Ayr‎ca hadisin ‏u nitelikleri ta‏‎mas‎n‎ da ‏art ko‏ar:

1. Mürsel hadisi, senedi tam ve ayn‎ anlamda ba‏ka bir hadis desteklemelidir.

2. Mürseli, ilim adamlar‎n‎n kabul ettiًi ba‏ka bir mürsel hadis desteklemelidir.

3.Mürsel hadis, baz‎ sahabe sözüne uygun dü‏melidir.

4. فlim ehli, mürsel hadisi kabul edip çoًu onunla fetva vermi‏ olmal‎d‎r.

Ancak mürsel hadisle, senedi tam olan hadis çak‎‏‎rsa, bu sonuncusu tercih edilir (M. Ebû Zehra, Usûlü'lF‎kh, Dâru'l-Fikri'l-Arabî tab' 1377/1958, ts., 111,112).

Uygulamadan örnek: Hz. Âi‏e (ö. 58/677)'den ‏öyle dediًi rivayet edilmi‏tir: "Hafsa'ya bir yiyecek hediye edildi. O s‎rada ikimiz de oruçlu idik. Bu yiyecekle orucumuzu bozduk. Sonra Rasûlüllah (s.a.s) yan‎m‎za girdi. Ona durumu anlatt‎k. Allah'‎n Rasûlü ‏öyle buyurdu: "Zarar‎ yok, onun yerine ba‏ka bir gün oruç tutun". Bu hadis mürseldir. Çünkü ez-Zuhrî (ö. 124/741) bunu Hz. Âi‏e'den rivayet etmi‏, halbuki onu bizzat Hz. Âi‏e'den duymam‎‏, Urve b. ez-Zübeyr'den duymu‏tur (e‏-,Sevkânî, Neylü'l-Evtâr, IV, 319). فmam قafiî bu yüzden mürsel olan bu hadisle amel etmez ve nâfile oruç tutan kimsenin, orucu bozmas‎ hâlinde, ba‏ka bir günde kaza etmesi gerekmediًini söyler.

Diًer yandan yine ez-Zührî'nin rivayet ettiًi; "Rehin b‎rakan ki‏i borcunu ödemeyince, rehnedilen ‏ey rehin b‎rakan‎n mülkü olmaktan ç‎kmaz. Rehnedilen ‏eyin menfaat ve hasan rehnedene aittir" (فbn Mâce, Rûhûn, 3; Zeylaî, Nasbu'r-Râye, IV, 319-321) hadisini ise, ravisi Said b. el-Müseyyeb me‏hur olduًu için kabul eder. Buna göre, rehin, rehin alan‎n yan‎nda bir emanet hükmündedir. Onun korunmas‎ konusunda kendisinin bir kas‎t veya kusuru olmadan rehnedilen ‏ey hasara uًrarsa rehin b‎rakan‎n borcunda bir eksilme olmaz (Zekiyüddin قa'ban, Usûlü'l-F‎kh, Terc. فbrahim Kâfi Dönmez, Ankara 1990, 80,81).

قafiî'nin Sükûtî فcma'‎ Delil Almay‎‏‎

فcma sarih ve sükûtî diye ikiye ayr‎l‎r. Birincinin delil olu‏unda bir görü‏ ayr‎l‎ً‎ yoktur. Sükûtî icma'; ‏er'i bir meselede bir veya birkaç müctehidin görü‏ belirttikten sonra, bu görü‏e muttali olan o devirdeki diًer müctehidlerin aç‎k ‏ekilde bir kat‎lma veya kar‏‎ ç‎kmada bulunmaks‎z‎n susmalar‎d‎r. Mâlikîlere ve son görü‏ünde فmam قafiî'ye göre sükûtî icmâ delil say‎lmaz. Çünkü müctehidlerin bir konuda susmas‎, onlar‎n aç‎klanan görü‏e kat‎ld‎klar‎n‎ gösterebileceًi gibi, ba‏ka bir nedene de dayanabilir. Henüz o mesele ile ilgili ictihadî bir kanaate varmam‎‏ olmas‎, görü‏ünü aç‎klayan müctehidden çekinmesi veya görü‏ünü aç‎klad‎ً‎ taktirde bir zarara maruz kalma korkusunun bulunmas‎ susma nedenleri aras‎nda olabilir. K‎saca, ittifak gerçekle‏medikçe icma'‎n varl‎ً‎ndan söz edilemez. قâfiîlerden sükûti icma'‎ kabul eden el-Âmîdi de buna "zanni delil" deyimini kullan‎r (M. Ebû Zehra, e‏-قafiî, Terc. Osman Keskioًlu, Ankara 1969, s. 252 vd.).

قafiî Ekolünün فstihsana Kar‏‎ Ç‎kmas‎

فstihsan; müctehidin bir meselede, kendi kanaatince o meselenin benzerlerinde verdiًi hükümden vazgeçmesini gerektiren nass, icmâ, zarûret, gizli k‎yas, örf veya maslahat gibi bir delile dayanarak o hükmü b‎rak‎p ba‏ka bir hüküm vermesidir.

فmam قâfiî istihsana kar‏‎ ç‎km‎‏ ve bu konuda "فbtalu'l-فstiksan" adl‎ bir risale yazm‎‏t‎r. Bu eserde ‏öyle der: "Allah'‎n, Rasûlünün ve Müslümanlar topluluًunun hükmü olarak bütün bu zikrettiklerim gösteriyor ki, hâkim veya müftî olmak isteyen kimsenin ancak baًlay‎c‎ bir delille hüküm ve fetva vermesi caiz olur. Bu da Kitap, Sünnet veya ilim sahiplerinin ihtilafs‎z olarak söyledikleri bir görü‏ yahut bunlardan baz‎s‎na k‎yas yapma yolu ile olur. فstihsan ile fetva verilmez. فstihsan baًlay‎c‎ olmaz, o bu anlamlardan birisini de ta‏‎maz". قâfiî'nin "Cimâu'l-فlm" "er Risâle" veya el-Ümm" kitab‎nda da bu sözlerin benzerlerini bulmak mümkündür.

Hanefîler istihsan‎ geni‏ ölçüde kullanm‎‏, Mâlikîler de bu konuda onlar‎ izlemi‏tir.

فmam قâfiî ise "فstihsan yapan kendi ba‏‎na din koymu‏ olur" diyerek ‏u delillere dayanmak suretiyle istihsana kar‏‎ ç‎km‎‏t‎r:

1. قer'î hükümler ya doًrudan nass'a (âyet-hadis) veya k‎yas yoluyla nass'a dayan‎r. فstihsan bunlardan birisine dahilse ayr‎ bir terime ihtiyaç olmaz. Aksi halde Cenab-‎ Hakk‎n baz‎ konularda bo‏luk b‎rakt‎ً‎ sonucu ç‎kar ki bu, "فnsan ba‏‎bo‏ b‎rak‎ld‎ً‎n‎ m‎ san‎r?” (el-K‎yâme, 75/36) âyeti ile çeli‏ir.

2. Kur'an'da Allah ve Rasûlüne itaat emredilmekte, nefsî isteklere uyulmas‎ yasaklanmakta ve anla‏mazl‎k ç‎kt‎ً‎ takdirde yine Kitap ve Sünnete ba‏vurulmas‎ istenmektedir (en-Nisâ, 4/59)

3. Hz. Peygamber istihsan ile fetva vermez, hevas‎ndan konu‏mazd‎. Nitekim e‏ine; "Sen bana anam‎n s‎rt‎ gibisin" diyen kimsenin sorusuna fetva vermemi‏, "Z‎hâr" âyeti (el-Mücâdele, 58/1-4) gelinceye kadar beklemi‏tir.

4. Hz. Peygamber, kendi kanaatlerine göre, bir aًaca s‎ً‎nan bir mü‏riki öldüren sahabîleri, yine öldürülme korkusuyla "Lâ ilâhe illallah" diyen ‏ahs‎ öldüren Usâme (r.a)'‎n bu davran‎‏‎n‎ uygun görmemi‏tir.

5. فstihsan‎n bir kural‎, hak ile bât‎l‎ kar‏‎la‏t‎racak bir ölçüsü yoktur. Serbest b‎rak‎l‎rsa, ayn‎ konuda farkl‎ bir çok fetvalar ortaya ç‎kar.

6. Sadece akla dayanan bir istihsan anlay‎‏‎ ortaya ç‎karsa, Kitap ve Sünnet bilgisi olmayanlar‎n da bu metodu kullanmalar‎ caiz olurdu (e‏-قâfiî, el-Ümm, VI, 303, VII, 271 vd.; Ebû Zehra, Usûlü'l-F‎kh, 271 vd.).

Ancak burada فmam قâfii'nin reddettiًi istihsan‎ ‏er'î bir delile dayanmaks‎z‎n, ‏ahsî arzuya ve sübjektif dü‏üncelere göre hüküm vermek olarak deًerlendirmek gerekir. قüphesiz böyle bir istihsan Hanefilerin de kabul etmediًi bir ‏ekildir. Nitekim Hanefîlerde bir konuda istihsan yapabilmek için o meselenin ‏er'î bir mesele olmas‎ yan‎nda ‏u alt‎ delilden birisine dayanmas‎ ‏artt‎r:

1. Nass'a dayal‎ istihsan. Meselâ mevcut olmayan bir ‏eyin sat‎‏‎ yasakland‎ً‎ halde (Ebû Davud, Büyü', 70), para pe‏in mal veresiye bir akit olan seleme izin verilmi‏tir (Ebû Dâvud, Büyü', 57). ف‏te burada ikinci hadise dayanarak k‎yas terkedilmekte ve istihsan yoluna gidilmektedir.

2. فcma'ya dayal‎ istihsan. Meselâ sanatkâra mal sipari‏ vermek anlam‎na gelen istisnâ akdi icmâa dayan‎r. Çünkü as‎rlar boyunca buna kar‏‎ ç‎kan bilgin olmam‎‏t‎r.

3. Zaruret veya ihtiyaca dayal‎ istihsan. Pislenen kuyunun, bir k‎s‎m suyun ç‎kar‎lmas‎ ile temizlenmi‏ say‎lmas‎ gibi (فbnü'l-Hümâm, Fethu'lKadîr, I, 67 vd.; فbn Âbidîn, Reddü'lMuhtâr, I, 147 vd).

4. Gizli k‎yasa dayal‎ istihsan. Meselâ; yerle‏ik kurala göre; özel kay‎t konulmad‎kça arazinin sat‎m‎ ile irtifak haklar‎ kendiliًinden al‎c‎ya geçmez. Bu konuda vakf‎n sat‎ma k‎yas‎ aç‎k veya celî k‎yas, kiraya k‎yas‎ ise gizli k‎yast‎r. Vak‎f istihsan yoluyla kiraya k‎yas edilerek, irtifak (su içme, su alma, geçit gibi) haklar‎n‎n vak‎f kapsam‎na girmesi esas‎ benimsenmi‏tir (Zekiyüddin قa'ban, Usûlü'l-F‎kh, 168).

5. Örfe dayal‎ istihsan. Yerle‏ik kurala göre vakf‎n ebedî olmas‎ gerekir. Bu da vakf‎n sadece gayri menkullerde olabileceًi anlam‎na gelir. Halbuki فmam Muhammed e‏-قeybânî kitap ve benzeri vakfedilmesi örf haline gelen ‏eylerin k‎yasa ayk‎r‎ olmakla birlikte vakfa konu olabileceًine hükmetmi‏tir. Bu esastan hareket edilerek nakit para vak‎flar‎na da fetva verilmi‏tir.

6. Maslahata dayal‎ istihsan. Yerle‏ik kurala göre ziraat ortakç‎l‎ً‎, kira akdine k‎yasla taraflardan birisinin ölümü ile sona erer. Ancak ürün henüz yeti‏memi‏ bir durumda iken toprak sahibi ölse, emek sahibinin menfaatini korumak için istihsan yap‎larak akit ürün al‎n‎ncaya kadar uzam‎‏ say‎l‎r (Zekiyüddin قa'ban, a.g.e., 171).

Sonuç olarak Hanefî ve قâfiîlerin istihsan anlay‎‏‎ dikkatlice incelendiًinde arada önemli bir ayr‎l‎ً‎n bulunmad‎ً‎ görülür. Çünkü Hanefîlerin istihsan yapt‎ً‎ meselelerin temelinde daima yukar‎da belirtilen delillerden birisi bulunur. Nitekim el-Âmidî'nin belirttiًine göre, فmam قâfiî de baz‎ meselelerde istihsan terimini de kullanarak bu metoda ba‏vurmu‏tur. قâfiî'nin "Mut'an‎n otuz dirhem olmas‎n‎ uygun buluyorum", "قüf'a hakk‎ sahibinin bu hakk‎n‎ üç gün içinde kullanmas‎n‎ uygun görüyorum" sözleri buna örnek verilebilir (el-Âmidî, el-فhkâm, III, 138).

قâfiî'nin Sahabe Sözünü Delil Al‎‏‎

قâfiî ûsul bilginlerinden baz‎lar‎, onun eski mezhebine göre sahabe kavlini delil ald‎ً‎n‎, yeni mezhebinde bu görü‏ten vazgeçtiًini söylemi‏lerdir. Ancak yeni mezhebi rivayet eden Rabî b. Süleyman el-Murâdî'nin naklettiًi ba‏ka bir eser olan "er-Risâle" de قâfiî'nin sahabe sözlerini delil olarak ald‎ً‎ görülür (er-Risâle, Halebî bask‎s‎ ve Ahmet M. ,Sakir nesri, Kahire 1940, s. 597). Yine قâfiî, yeni mezhebini kapsayan el-Ümm adl‎ eserinde ‏öyle der: "Kitap ve Sünneti bilenler için özür söz konusu olmay‎p, gereًine uymak ‏artt‎r. Kitap ve Sünnet'te hüküm yoksa sahabenin veya onlardan birinin sözlerine ba‏vururuz. Eًer ihtilafl‎ meselede Kitap ve Sünnete daha yak‎n olan söze bir delâlet bulamazsak Ebû Bekr, Ömer ve Osman (r. anhüm)'‎n sözüne uymam‎z daha iyi olur. Eًer bir sözün Kitap ve Sünnete daha yak‎n olduًuna dair bir delil bulunursa, o söze uyar‎z" (قâfiî, el-Ümm, VII, 246).

قeriat فlminin K‎s‎mlar‎

فmam قâfiî'ye göre ‏eriat ilmi ikiye ayr‎l‎r.

1. Hükümlere kesin olarak delâlet eden nasslarla sâbit olan kesin ilim.

2. Galip zanna dayanan zannî ilim. ف‏te âhâd haberler ve k‎yas bu k‎sma girer. Müctehid nasslardan kesin hüküm ç‎karamazsa, galip zanla elde edilen ilimlerle yetinir.

قâfiî M‎s‎r'da yazd‎ً‎ kitaplarla Baًdad'ta yazd‎ً‎ kitaplar‎ neshetmi‏ ve o; "Baًdad'ta yazd‎ً‎m kitaplar‎ benden kimsenin rivayet etmesine cevaz vermiyorum" demi‏tir. قâfiî'nin eski kitaplar‎nda, yeni kitaplar‎nda olduًu gibi bir konu üzerinde çe‏itli görü‏ler yer al‎r. Bazan iki veya üç çe‏it k‎yas yap‎l‎r, fakat tercih okuyucuya b‎rak‎l‎r. Buna, zekât verilmeden sat‎lan tar‎m ürünlerini örnek verebiliriz. Bir kimse zekât‎n‎ vermeden meyve veya tah‎l‎n‎ satsa, sonra al‎c‎ bunlar‎n zekât‎n‎n verilmediًini anlasa, ‏u durumlar söz konusu olur:

a. Al‎c‎, mal‎n tamam‎ için mi, yoksa zekât olarak verilmeyen miktar‎ için mi sat‎m aktini feshetme hakk‎na sahiptir?

b. Zekât miktar‎ arazi yaًmurla sulanm‎‏sa onda bir, âletle sulanm‎‏sa yirmide birdir. Al‎c‎ burada seçimlik hakka sahip midir?

c. Zekât dü‏üldükten sonra kalan k‎sm‎ paran‎n tümü ile mi al‎r, yoksa sat‎‏‎ fesih mi eder? قâfiî bütün bu görü‏lerin doًru olabileceًini belirtir.

قâfiî mezhebinde görü‏lerin çok olu‏unun bu mezhebin geli‏mesine yard‎mc‎ olduًu söylenebilir. Çünkü bu mezhebte tercih kap‎s‎ sürekli olarak aç‎k b‎rak‎lm‎‏t‎r (Ebû Zehra, فslâm'daF‎khî Mezhepler Tarihi, 354, 355).

قâfiî Mezhebinin Yay‎lmas‎

قâfiî mezhebi özellikle M‎s‎r'da yay‎lm‎‏t‎r. Çünkü mezhebin imam‎ hayat‎n‎n son dönemini orada geçirmi‏tir. Bu mezhep, Irak'ta da yay‎lm‎‏t‎r. Çünkü قâfiî fikirlerini yaymaya önce orada ba‏lam‎‏t‎r. Irak yoluyla Horasan ve Mâveraü'n-Nehir'de de yay‎lma imkân‎ bulmu‏ ve bu ülkelerde fetvâ ile tedrisat‎ Hanefî mezhebi ile payla‏m‎‏t‎r. Bununla birlikte bu ülkelerde Hanefî mezhebi, Abbasi yönetiminin resmi mezhebi olmas‎ nedeniyle hâkim durumda idi. M‎s‎r'da yönetim Eyyübîlerin eline geçince قâfiî mezhebi daha da güçlenmi‏, hem halk, hem de devlet üzerinde en büyük otoriteye sahip olmu‏tur. Ancak Kölemenler devrinde Sultan Zâhir Baybars, kad‎lar‎n dört mezhebe göre atanmas‎ gerektiًi görü‏ünü öne sürmü‏ ve bu görü‏ uygulanm‎‏t‎r. Ancak bu dönemde de قâfiî mezhebi o yörede diًer mezheplerden üstün bir mevkiye sahiptir. Meselâ; ta‏ra ‏ehirlerine kad‎ atama yetkisi ile yetim ve vak‎f mallar‎n‎ kontrol hakk‎ yaln‎z قâfiî mezhebine ait idi.

Osmanl‎lar M‎s‎r'‎ ele geçirince Hanefi Mezhebi üstünlük kazand‎. Daha sonra Mehmet Ali Pa‏a M‎s‎r'a hâkim olunca, Hanefi mezhebi d‎‏‎ndaki mezheplerle resmi olarak amel etmeyi ilga etmi‏tir.

قâfiî mezhebi فran'a da girmi‏tir. Günümüzde قiî ekolü ile yanyana bulunmaktad‎r.

Günümüzde Anadolu'nun doًu kesiminde, Kafkasya, Azerbaycan, Hindistan, Filistin, Seylan ve Malaya müslümanlar‎ aras‎nda قafiî mezhebine mensup olanlar bir hayli fazlad‎r. Endonezya adalar‎nda ise hâkim olan tek mezhep قâfiî mezhebidir (Ebû Zehra, a.g.e, 358 vd.).

Kaynak:Hamdi DÖNDÜREN ve
ADNAN  ÖZTÜRK

 


Sitemizin, Sayfalar‎ haz‎rlan‎rken www.baktube.tr.gg ve www.kuranmektebi.com  çe‏itli web adreslerinden, dokumanlar‎ndan, Dini Kitap ve Dergilerden faydalan‎lm‎‏t‎r  C.C raz‎ olsun diyoruz.
 
Dinayetim  ve  فslamAkaid  Siteleri ad‎na ADNAN  ÖZTÜRK.
 © Copyright 2007/2009, Dinayetim  ve  فslamAkaid    Web Tasar‎m: byAdnanoe 
 
                                                 


Bugün 22914 ziyaretçi (40484 klik) kişi burdaydı!
 
Polis Radyosunu Dinlemektesiniz..

http://islamakaid.tr.gg/

SÜPER TEKLİFE GELİN SİZDE ÜYE OLUN, SİZDE PARA KAZANIN,MAİL OKUYARAK, ÜYE YAPARAK...

NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE,Saraylarda süremem dağlarda sürdüğümü,Bin cihana değişmem şu öksüz Türklüğümü. ULU HUN KAĞANLIĞI,Yüzde Yüz Türk Olduğun Gün Cihan Senindir..

Shoppen-auf-Rechnung.com DepoDepo Vip Hizmeti'ne Hoşgeldiniz

Türkiye Hava Durumu
Web Tasarım: byAdnanoe

[40 MOTORA KAYIT]
[300 Arama Motorlarına Kayıt]


ADNAN ÖZTÜRK internet Sitesine Hoşgeldiniz
Atatürk Diyorki...
"Hepiniz milletvekili
olabilirsiniz,
bakan olabilirsiniz..
Hatta
cumhurbaşkanı
olabilirsiniz.
Fakat sanatkar
olamazsınız."
byAdnanoe

Türkiye Yol Haritasi

Lütfen Suyumuzu Tasarruflu ve Temiz Kullanalım, Ailemizi Çevremizi Biliçlendirelim, TEMA Vakfını Destekliyelim. byAdnanoe
Lütfen Suyumuzu Tasarruflu ve Temiz Kullanalım, Ailemizi Çevremizi Biliçlendirelim, TEMA Vakfını Destekliyelim. byAdnanoe

Sağlıklı bir hayat için elele. Sigarasız bir toplum için elele... verip bu sigara illetinden kurtulmalıyız. Hem kendimizi, hem de etrafımızdaki sevdiklerimizi düşünelim. Bize sigaranın hiç bir faydası olmadığı halde inanılmaz derece'de ZARARLI OLDUĞUNU SİGARA PAKETLER'İNİN ÜSTÜNE BİLE YAZIYORLAR. Fakat halen içmeye devam ediliyor. Neden sigara içiyorsunuz faydalı olan bir tarafı varmı YOK . Siz'de kendinize bir iyiylik yapın ve o illetten kurtulun.  byAdnanoe

BAŞBAKANLIK ACİL 150...
ALOBİLGİ SİTESİ SUNAR, ARADIGINIZ HERBİLGİ BURDA...RESMİ GAZETE...
DEVLET ARŞİVLERİ...GENELGE...
E-TÜRKİYE... MEVZUAT...
DTVT-BAŞBAKANLIK...METEO-HAVA DURUMU...
T.C-KİMLİK ...VERGİ...
ANKARA GÜDÜL AKÇAKESE KÖYÜ HARİTA'DA GÖR...

Surftipp: Flashseiten
BOLindir kişisel siteler
 

Ziyaretinize Teşekkürler Şuan. .Aktif Ziyaretiçi
Copyright 2009, www.ilksoz.tr.gg www.dinlerdunyasi.tr.gg www.kitabinioku.tr.gg www.dinayetim.tr.gg ve www.islamakaid.tr.gg ADNAN ÖZTÜRK'e aittir.
Designed:byAdnanoe
Bu site 1024x768 çözünürlüğünde firefox (1,2,3,3.5) - İnternet Explorer (6,7,8) - Google Chrome (1,2) - Opera (10) -Safari (4) tarayıcıları ile optimize edilmiştir. (En iyi İnternet Explorer 7 ile)

TÜRK TURAN BωRLωωω www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar
Türk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de SunarTürk Turan Birligi www.ergenekondestani.npage.de Sunar
ADNAN ÖZTÜRK internet Sitesine Hosgeldiniz Designed: byAdnanoe
| ANASAYFA | HAKKIMIZDA | SORULARLA İSLAMİYET | DİB-DİYANET İŞLERİ | C.C EMANET OLUNUZ | KURANI KERİM DİNLE | KURANI KERİM TEFSİRİ | İSLAMİYETİN TEMEL ŞARTLARI | İMANIN ŞARTLARI-AMENT | NAMAZ SRELERİ | NAMAZIN MANASI | BİR NAMAZIN YKS | NAMAZ KILARKEN HALİMİZ | NAMAZ DİNİN DİREĞİ VİDİO | RESİMLE 2 REKAT NAMAZ | HADİSİ ŞERİFLER | İSLAM İLMİHALİ | DUA | EĞİTİM | BİLGİ | ALLAHA GİDEN YOL | HARUN YAHYA | B.SAİDİ NURSİ | EZANDAN RAHATSIZ OLANLAR | KURAN MEKTEBİ | 3 AYLAR MİRA KANDİLİ | 3 AYLAR BERAT KANDİLİ | MEZHEBLER | ŞİFALI BİTKİLER | TEMA VAKFI |